شمس الدين حافظ
143
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
59 - « مه نو پيدا » در ديرِ مُغان آمد يارم قدحى در دست * مست از مى و مىخواران از نرگس مستش مست در نعلِ سمند او ، شكل مَهِ نو پيدا * وز قدّ بلند او ، بالاىِ صنوبر پست آخر به چه گويم هست ، از خود خبرم چون نيست * وز بهر چه گويم نيست با وى نظرم ، چون هست شمعِ دلِ دمسازان بنشست چو او برخاست * و افغان ز نظربازان برخاست ، چو او بنشست گر غاليه خوشبو شد ، در گيسوىِ او پيچيد * ور وسمه كمانكش گشت ، در ابروىِ او پيوست بازآى كه بازآيد ، عمر شدهء حافظ * هرچند كه نايد باز ، تيرى كه بشد از شست * توضيحات : قدحى در دست ( جام بر كف ) و ( حرف عطف و واو حاليه ) نرگس مست ( چشم خمار ) سمند ( اسب زردرنگ ) وز قد بلند او ( در برابر قامت رساى محبوب ) نظرم ( چشم دلم ) غاليه ( مشك - بوى خوش ) وسمه ( گياهى براى رنگ كردن ) معنى بيت ( 1 ) ( يارم به كليساى مغان آمد درحالىكه مست و بىقرار بود و قدحى از باده در دست داشت كه بادهپرستان از چشم مست او مست شدند ) معنى بيت ( 2 ) ( در نعل اسب زردرنگ محبوب شكل ماه نو ظاهر است و نسبت به قد بلند او قامت صنوبر پست و كوتاه است ) معنى بيت ( 3 ) ( به چه سبب و علت مىتوانم « من عرف نفسه » بگويم درحالىكه از خود خبر ندارم ، و چگونه مىتوانم بگويم به او نظر ندارم درحالىكه تمام نظرم با اوست ) معنى بيت ( 4 ) ( همينكه محبوب از ميان جمع بلند شد تا برود ، چراغ دلم خاموش شد و چون به محفل درآمد ، عاشقان و مهرورزان از شوق خروش شادى برآوردند ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - اين نيت بر شما مبارك باد ، ستاره اقبال شما در برج ثور ( ارديبهشت ) است به طورى كه به زودى خبرى خوش دريافت مىكنيد كه زندگى شما را كاملا تغيير مىدهد و مقام يا ثروت و يا مسافرتى سودآور در پيش داريد ، به همين جهت خريدوفروش هر دو نافع و مفيد است و بيمار شفا مىيابد و سفر كرده ، حال و كارش بسيار خوب است و جاى هيچگونه نگرانى نمىباشد و به زودى كارها بر وفق مراد انجام مىگيرد . دلهرهء شما از وسواس شديدتان مىباشد . 2 - نذرى كه كردهايد ، فورى ادا كنيد و خوابى كه ديدهايد براى كسى تعريف نكنيد و از اوضاع خود فعلا با كسى سخن نگوييد ، زيرا حسودان در كمين هستند و منتظر ضربه زدن مىباشند . 3 - يكبار ضرر و زيان كردهاى ولى اين دفعه كاملا حواس خود را جمع كن كه مجددا دچار خطا نشوى ، اگر مدتى وقت صرف كردى ولى تجربهها آموختهايد كه براى موفقيت بعدى شما بسيار مفيد است . 4 - آن كسى را كه از خود رنجاندهايد مجددا با دلجويى و مهر با او ارتباط برقرار كن و جبران گذشته را در موردش به عمل بياور كه او سخت به شما علاقهمند است اما راه و رسم اين كار را نمىداند . 5 - انسانى فكور ، باهوش ، مهربان ، يكرأى ، خودخواه ، زود رنج و بخشندهاى هستى ، اما نمىدانى پول را كجا خرج كنى و هركه به شما تعارف كند ، فكر مىكنيد كه عاشق و دلسوز شماست ، درحالىكه مردم حيلهگرند ، و در صددند افرادى چون شما را كه مهربان و دلرحم هستيد ، به چنگ بياورند تا آسودهخاطر از شما استفاده كنند ، ولى بدانكه خدا با شماست و دعاى جنابعالى به زودى مستجاب مىشود و از نگرانى خلاص مىيابى . 6 - آيا مىدانى كه : برنده : حتى زمانى كه ديگران وى را به عنوان يك خبره مىشناسند ، مىداند كه هنوز خيلى چيزها را نمىداند اما بازنده : مىخواهد كه ديگران او را يك خبره و باتجربه بدانند و اين نكته را كه « بسيار كم مىداند » هنوز نياموخته است . اين سخن را از اينجانب در زندگى به ياد داشته باش .